Locked & Loaded: Xử Trí Vốn Vay Giám Đốc Nhật Bản Để Rút Vốn Bất Động Sản Miễn Thuế

Nhiều sếp lớn vừa lập công ty tại Nhật để mua nhà hay làm ăn hay dính ngay một cú lừa nhận thức chí mạng: cứ đinh ninh rằng hễ chuyển mấy chục, thậm chí cả trăm triệu yên từ nước ngoài vào tài khoản doanh nghiệp Nhật Bản, thì sau này muốn rút vốn gốc về tài khoản cá nhân ngoài nước thể nào cũng phải cắn răng nộp một đống thuế nặng trĩu. Đi hỏi mấy ông thuế vụ nửa mùa hay mấy bên trung gian dỏm, thế nào tụi nó cũng bày đặt nghiêm túc dọa rằng công ty có lãi mà chuyển tiền cho cá nhân thì tính là cổ tức, bị xẻ thịt ngay 20.42% thuế khấu trừ nguồn (source tax). Số tiền lớn hơn nữa còn bị gom vào thuế tổng hợp, tối đa lên tới 55%. Còn nếu muốn rút vốn gốc ư? Phải lết xác qua cửa sở tư pháp làm thủ tục giảm vốn, đăng báo cáo bố cáo công chúng hai tháng trời, tốn thêm đống phí thủ tục rách việc muốn chết.

Nghe xong mấy ông gà mờ sợ tái mặt, đết dám chuyển xu nào sang Nhật nữa.

Đồ ngốc, thế là các sếp hoàn toàn mù tịt về đường ống dòng tiền hợp pháp kinh điển nhất trong luật công ty và luật thuế: Yakuin Kariirekin (役員借入金 - Khoản vay từ Giám đốc/Cổ đông)!

Khi các sếp thành lập công ty G.K. (Hợp đồng hội xã) tại Nhật, vốn điều lệ chỉ cần kê khai tầm 5 triệu đến 10 triệu yên là thừa sức qua cửa Cục Xuất Nhập Cảnh với ngân hàng lúc mở tài khoản rồi. Trong tay mà có sẵn 50 triệu hay 100 triệu yên tiền mua nhà, đừng có dại dột mà khai báo hết sạch vào vốn điều lệ. Vốn điều lệ mà vượt quá 10 triệu yên là ngay năm đầu tiên công ty mới thành lập mất toi đặc quyền miễn thuế tiêu dùng (consumption tax), còn tiền thuế cư trú pháp nhân (resident tax) dạng cào bằng mỗi năm lập tức phi mã từ 7 vạn yên lên tận 18 vạn yên hoặc cao hơn nữa. Đã thế, vốn điều lệ còn được ghi rành rành trên tờ Fujimoto (Giấy phép đăng ký kinh doanh) của Sở Tư pháp, muốn đòi lại thì buộc phải bấm bụng đi theo thủ tục giảm vốn có đền bù chuẩn chỉnh của pháp luật, đăng báo cáo phản đối của chủ nợ suốt hơn một tháng, tốn đống tiền thuê hành chính thư sỹ với tư pháp thư sỹ hết vài chục vạn yên.

Những tay chơi đỉnh cao thực thụ luôn theo đuổi trường phái: Vốn điều lệ mỏng nhẹ kết hợp nợ vay cổ đông dày dặn.

Trên giấy tờ pháp lý và sổ sách kế toán, các sếp đóng vai trò là cổ đông hoặc đại diện giám đốc của công ty, lấy danh nghĩa cá nhân cho chính công ty Nhật của mình vay tiền để mua bất động sản hoặc xoay vòng vốn kinh doanh. Trên bảng cân đối kế toán (Balance Sheet) của công ty, tài sản tăng lên nhờ tiền mặt ngân hàng hoặc bất động sản, còn phần nợ phải trả cũng phình to ra một khoản “Yakuin Kariirekin” tương ứng.

Đây chính là động cơ phản lực cốt lõi của toàn bộ cơ chế miễn thuế này.

Sau này, khi công ty lấy dòng tiền cho thuê nhà hàng năm, hay bán đứt căn nhà để thu tiền mặt rồi chuyển khoản trả lại cho thẻ ngân hàng cá nhân của các sếp, thì dưới góc độ pháp lý và thuế vụ, bản chất nó là doanh nghiệp thanh toán khoản nợ lịch sử cho cổ đông. Mượn tiền thì phải trả, đó là thiên kinh địa nghĩa. Đã là trả nợ gốc thì không tính là thu nhập lương cá nhân, cũng chẳng phải cổ tức đầu tư, tuyệt đối không phát sinh bất kỳ khoản thuế thu nhập cá nhân, thuế cư trú hay thuế khấu trừ nguồn nào hết. Số tiền này bắn ngược về tài khoản cá nhân ở Nhật hoặc tài khoản nước ngoài của các sếp, khi ngân hàng và cơ quan thuế (Tax Office) kiểm tra, chỉ cần chìa ra tờ giấy nhận nợ (IOU) và chứng từ kế toán của năm đó là chuẩn chỉnh, sạch bóng, đèn xanh thênh thang.

Trước và sau khi dòng tiền được bơm vào tài khoản công ty Nhật, pháp nhân và cá nhân đại diện chỉ cần ký kết một Hợp đồng Tiêu thụ Tiền mặt Giám đốc (役員金錢消費貸借契約書) không lãi suất, thỏa thuận rằng công ty có rủng rỉnh tiền lúc nào là trả nợ bất cứ lúc nào. Khi chuyển khoản từ tài khoản ngân hàng nước ngoài hoặc Wise vào tài khoản doanh nghiệp Nhật Bản như GMO hay SMBC Trust Bank, phần nội dung chuyển khoản nhớ ghi rõ chú thích là “Yakuin Kariirekin” (Khoản vay giám đốc). Đến lúc làm sổ sách hàng tháng, chuyên gia thuế sẽ tự động xếp thẳng khoản này vào mục Nợ cố định (Fixed Liabilities).

Về sau, bất động sản mà công ty tậu về đẻ ra tiền cho thuê ròng vài triệu yên mỗi năm, ngoại trừ một ít giữ lại để lo chi phí vận hành lắt nhắt, phần còn lại các sếp cứ thoải mái quất thẳng tay dưới danh nghĩa “trả nợ vay” để chuyển về tài khoản cá nhân, vô tư cầm tiền đi quẩy với mức thuế suất 0% hợp pháp. Đến khi bất động sản lên giá và được bán tháo, toàn bộ dòng tiền thu hồi sẽ đổ về tài khoản doanh nghiệp, ưu tiên thanh toán dứt điểm toàn bộ phần vốn gốc cho khoản vay của các sếp. Một cục tiền siêu to khổng lồ sẽ được an toàn nguyên vẹn bay về túi cá nhân mà không bị rớt miếng thuế nào.