locked-apply-japan-permanent-residency-after-1-year

Trong “vũ trụ” chính sách di trú của các quốc gia phát triển, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản chơi một ván bài khá thoáng cho diện “Nhân tài Chuyên môn Cấp cao 80 điểm” (高度専門職80分): chỉ cần cư trú hợp pháp đủ 1 năm là được đàng hoàng nộp đơn xin vĩnh trú (PR). Chi phí thời gian thấp kỷ lục, đường đi nước bước lại cực kỳ thẳng tắp.

Nhìn sang Âu, Mỹ, Úc, Canada xem? Đâu đâu cũng đòi cày ải liên tục 3 đến 5 năm, kè kè bài toán “ngục tù di trú” (phải ở đủ ngày trong nước), chỉ cần sơ sẩy xuất ngoại hơi nhiều là sở di trú lại gọi lên uống trà thanh minh.

Còn với “cửa” nhân tài cấp cao 80 điểm của Nhật, khi bạn đã cầm chiếc thẻ lưu trú 5 năm oai phong do chính phủ cấp (高度専門職1号), thì đồng hồ cứ đếm tròn 12 tháng (365 ngày). Chiểu theo ngoại lệ của Hướng dẫn Cấp phép Vĩnh trú, nguyên tắc là bạn đã đủ điều kiện pháp lý để “lên phường” nộp đơn rồi.

Nhưng mà này, đứng trước quầy thẩm định vĩnh trú của Cục Xuất nhập cảnh Shinagawa, đếm ngược 12 tháng không có nghĩa là bạn nằm ngửa chờ sung rụng đâu nhé. Toàn bộ 365 ngày đó — từ từng tờ hóa đơn, mỗi kỳ nhận lương cho đến từng xu tiền bảo hiểm — đều phải được dọn dẹp sạch sẽ, khớp lệnh 100% không tì vết.

Và đây, “tử huyệt” số một bạn cần ghi nhớ: Hạn nộp bảo hiểm xã hội (Kosei Nenkin + Kenko Hoken) phải TUYỆT ĐỐI KHÔNG TRỄ HẠN DÙ CHỈ 1 NGÀY.

Đây là điểm cực kỳ nhạy cảm trong hệ thống thẩm định vĩnh trú của Bộ Tư pháp. Dù bạn đạt 80 điểm hay 100 điểm mỏi tay, chỉ cần trong 12 tháng đó, phía công ty hoặc cá nhân lỡ “quên nhẹ” đóng bảo hiểm — ví dụ tài khoản ngân hàng reo lên thông báo không đủ tiền khiến việc trừ cước chậm mất 1 ngày, hoặc quên bẵng ra conbini đóng tiền rồi đợi qua tháng sau mới lúi húi bù vào — thì khi bên Nhập cảnh check lại lịch sử thuế và nenkin, họ sẽ “soi” thấy ngay vết gợn này. Đơn xin vĩnh trú của bạn xác định bay màu, nặng thì ăn ngay cái trát “Bất许可” (không cho phép) khỏi bàn cãi.

Cách an toàn nhất là gì? Ngay từ ngày đầu công ty thành lập, hãy trói chặt toàn bộ Nenkin và Kenko Hoken vào tài khoản GMO Aozora hoặc SMBC Trust Bank, bật chế độ “Tự động trúng đích” (口座振替 - Trừ tiền tự động qua tài khoản). Luôn để sẵn một cục tiền dày dặn trong tài khoản để hệ thống tự động cắn tiền đúng hạn. Giữ sạch sẽ chuỗi 12 tháng không tì vết, sau đó bồi thêm bản Xác nhận nộp Bảo hiểm Xã hội cùng tờ Trả lời Tra cứu Hồ sơ Người được bảo hiểm, thế là bộ hồ sơ sáng choang như ngọc trinh.

Cọc mốc cứng thứ hai: Lương chức vụ (役員報酬) phải chuẩn bài “đều như vắt chanh” và số liệu thuế phải tự ăn khớp.

Cái con số lương năm 10 triệu đến 15 triệu Yên mà bạn khai trong bảng điểm nhân tài cấp cao ấy, xuyên suốt 12 tháng phải tuân thủ đúng luật thuế pháp nhân về quy định “lương cố định định kỳ” (定期同額給与). Cứ đến ngày cố định hàng tháng (ví dụ: ngày 25), tiền từ tài khoản công ty phải ting ting nhảy sang tài khoản cá nhân đúng giờ. Số tiền phải y hệt, thời gian phải chuẩn. Mấy trò nhảy cóc tháng, sót tháng, hoặc hứng lên tăng giảm lương đột xuất đều biến đống sổ sách của bạn thành một mớ bòng bong khó tài nào giải trình nổi.

Đến kỳ quyết toán, nhờ sensei thuế (Zeirishi) đóng dấu đỏ chói lên Báo cáo Quyết toán Công ty và Tờ khai Thuế Pháp nhân. Công ty hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế pháp nhân và thuế cư dân pháp nhân đều đặn, duy trì trạng thái kinh doanh mượt mà. Về phần cá nhân, xách mông ra Kuyakusho (Quận) xin mấy tờ Giấy chứng nhận nộp thuế (Phần 1 & Phần 2) cùng Giấy chứng nhận thuế cư dân (課税証明書), ở mục tiền nợ đọng hay chưa nộp phải hiện lên một màu xanh hy vọng với con số “0円” tròn chỉnh.

Chi tiết thứ ba nằm ở “Thời gian thực tế bám trụ Nhật Bản và tính liên tục của đời sống” (Yêu cầu cư trú liên tục).

Trong 12 tháng này, các sếp lớn làm ăn toàn cầu chắc chắn sẽ có lúc phải bay đi nước ngoài đánh án hay xử lý việc offshore. Nhưng để ăn chắc mặc bền, mỗi lần xuất ngoại tốt nhất đừng vượt quá 3 tháng (90 ngày), và tổng số ngày rời Nhật cả năm nên khống chế trong khoảng 100 đến 150 ngày. Tránh việc “vắng bóng quá lâu” khiến Cục Xuất nhập cảnh tò mò gọi tên kiểm tra thực trạng cư trú. Miễn là chiếc ghế giám đốc của bạn vẫn nóng hổi tại Nhật, hóa đơn điện nước internet công ty vẫn chạy đều, tiền thuê nhà hoặc tiền nhà trả góp hàng tháng vẫn trừ đúng hẹn, và bạn chứng minh được Nhật Bản mới chính là “đại bản doanh” hưởng thụ cuộc sống, thì bộ hồ sơ của bạn sẽ dày dặn và vững như bàn thạch.

Và rồi, đúng vào ngày tròn trịa thứ 12, hãy in ấn, đóng thành tập gọn gàng toàn bộ “siêu phẩm” hồ sơ này, xách theo gói tài liệu tối giản đã chuẩn bị sẵn, thẳng tiến đến Cục Xuất nhập cảnh Shinagawa để nộp đơn xin vĩnh trú:

• Bảng điểm nhân tài cấp cao 80 điểm và nguyên bộ giấy tờ chứng minh (Đăng ký pháp nhân 藤本, bằng cấp trường top thế giới, giấy tờ đối chiếu chứng chỉ ngoại ngữ và điều lệ công ty, chứng minh kinh nghiệm quản lý 3 năm treo máy, v.v.);
• Bằng chứng thép về thuế và bảo hiểm không tì vết (Báo cáo quyết toán công ty nhiều năm liên tiếp, Giấy chứng nhận thuế của Sở Thuế phần 1 và phần 2, Giấy chứng nhận thuế cư dân cá nhân, tờ trả lời tra cứu và lịch sử đóng nenkin từ cơ quan hưu trí Nhật Bản);
• Hồ sơ người bảo lãnh (身元保証人) siêu nhẹ nhàng (Kiếm một ông bạn có quốc tịch Nhật hoặc đã có vĩnh trú, xin một tờ Giấy bảo lãnh, Juminhyo, và giấy chứng nhận công tác kèm nộp thuế; người bảo lãnh vĩnh trú ở Nhật chỉ mang tính chất đạo đức và hỗ trợ tinh thần, hoàn toàn không phải gánh liên đới pháp lý hay bồi thường kinh tế gì sất);
• Lý do xin vĩnh trú “một trang giấy thần thánh” (Trình bày súc tích về việc công ty đóng thuế đầy đủ, tạo ra giá trị ngoại hối và thương mại tại Nhật, kèm theo nguyện vọng cho cả gia đình cắm rễ lâu dài tại đây).

Điều thú vị nhất là “Cơ chế lên thuyền đồng bộ cho vợ/chồng và con cái”.

Nếu bạn và nửa kia đã kết hôn trên 3 năm và cùng dắt tay nhau sinh sống tại Nhật đủ 1 năm, thì ngay tại khoảnh khắc chủ hộ “về đích” vĩnh trú, người phối ngẫu cũng có thể dựa theo Hướng dẫn Cấp phép Vĩnh trú để nộp đơn xin vĩnh trú cùng lúc. Đám nhỏ cũng được tranh thủ chuyển đổi tư cách lưu trú đồng bộ. Cả nhà được gom về chung một nhịp, không lệch pha nhịp nào.

Lo liệu xong xuôi hệ thống ống nước tài chính – thuế má – pháp lý trong 12 tháng đó, khớp lệnh trơn tru từng khâu một, bạn sẽ không cần phải chôn vùi cả thanh xuân 10 năm đằng đẵng ở Nhật, lại bớt đi được bao nhiêu gánh nặng tâm lý từ những chuỗi ngày chờ đợi mòn mỏi.

Đúng hẹn, gom đủ bài rồi nộp. Thẻ vĩnh trú về tay, cuộc sống sau đó sẽ “thở” nhẹ đi rất nhiều. Gánh nặng gia hạn visa bay màu, bạn tha hồ tự do tung hoành giữa sự nghiệp, gia đình và những chuyến chu du xuyên quốc gia.